Calciet: kenmerken en werking

Wat is calciet?

oranje calciet

Calciet is een soort kalksteen en heet ook wel kalkspaat. Het mineraal is veelvoorkomend en heeft een bonte verscheidenheid aan kleuren en vormen. Kleurloos, wit, grijs, zwart, beige, bruin, geel, roze, rood, groen en blauw, van waterhelder tot ondoorzichtig, effen, gestreept, gevlekt; vele combinaties zijn mogelijk.

Vanwege zijn zachtheid is de steen vrij gemakkelijk te bewerken. Daardoor wordt de calciet vaak verwerkt tot vaas, kom, schaal, beeldje, bol en dergelijke.

Bijzonder is de dubbelbreking van licht in calciet. Dat is goed te zien in ijslandspaat (ook wel: dubbelspaat), een kleurloze glasheldere variant van calciet. Een lijn onder een stuk ijslandspaat zie je dubbel.

Ook marmer is calciet. Marmer ontstaat onder grote druk door het inklinken en herkristalliseren van calciet.

Calciet is een vorm van natuurlijk calciumcarbonaat. Dat is economisch een van de belangrijkste mineralen. Het wordt veel gebruikt in de bouw: als blokken kalksteen, of voor het maken van kalk en cement. Marmer is geliefd voor zuilen, vloeren of bouwstenen;. Kalk wordt ook in de landbouw gebruikt als meststof.
Calciet is tegenwoordig een hoofdbestanddeel van glasvezel, optisch glas en glaswol.

Calciumcarbonaat is het materiaal waaruit de botten en tanden van zoogdieren, en dus ook van de mens, bestaan. Daarom is calciet in de edelsteentherapie een belangrijke heelsteen bij botbreuken en gewrichtsklachten.

In de edelsteentherapie gebruiken we vooral de oranje-gele, blauwe, groene en witte calciet.
Calciet reageert sterk op zuren. Daarom heeft calcietwater zo'n prettig effect op brandend maagzuur.


Herkomst van de naam

groene calciet

De naam calciet komt uit Latijn calx, calcis ('kalk'). De Romeinse wetenschapper Plinius de Oudere (23-79) gaf dit mineraal de naam calx in zijn encyclopedie Naturalis Historia.

Het woorddeel 'spaat' uit de naam kalkspaat komt van Duits spalten ('splijten'). Calciet is immers gemakkelijk splijtbaar.

De naam ijslandspaat is ontstaan omdat deze glasheldere calcietsoort vooral gevonden wordt in IJsland.

Marmer komt van Latijn marmor, dat op zijn beurt voortkomt uit Grieks marmaros ('rotsblok, los stuk steen; marmer').


Door de eeuwen heen

Eeuwenlang werden alle vormen van calciumcarbonaat kalkspaat genoemd. Reeds in de Oudheid werd calciumcarbonaat in de vorm van kalksteen en cement gebruikt bij het bouwen van huizen en gebouwen. Marmer was al geliefd voor vloeren, wanden en zuilen, en voor beelden, banken en andere gebruiksvoorwerpen. De oudste vondsten van calciet als bouwmateriaal stammen uit 14.000-7.000 v.Chr.

blauwe calciet

In het Oude Egypte, in Assyrië en in Babylon, werd de calciet vanwege de vele kleuren en tinten graag gebruikt voor mozaïeken in vloeren en muren. Voor de bouw van de piramides (2700-2550 v.Chr.) werden grote blokken kalksteen gebruikt.

Reeds in de Oudheid werd kalk op het land gebruikt als meststof.

In de Middeleeuwen werden zuivere calcietkristallen graag gebruikt in de glasmakerij.

Zuivere calciet en kalk worden al duizenden jaren gebruikt in de volksgeneeskunst. Het werd voornamelijk ingezet bij huidziekten, gezwellen, wratten en etterende wonden. Hiervoor werd meestal een omslag met een nat calcietpapje gebruikt, dat op de getroffen plek werd gelegd.

De Duitse mystica Hildegard von Bingen (1098-1179) schreef dat ze 'gebrande kalk' gebruikte als desinfecterend middel bij het behandelen van wonden en ontstekingen.

Volgens overlevering gebruikten de Vikingen de dubbelbreking van glasheldere calciet (ijslandspaat) voor de navigatie op zee. Deze sólarsteinn ('zonnesteen') zou het mogelijk maken om de plaats en stand van de zon te bepalen, ook bij een bedekte hemel.

Lange tijd was het een raadsel of die zonnesteen echt bestond. Het bewijs werd pas geleverd in 2013, toen een wrak van een 16e-eeuws oorlogsschip werd gevonden bij Alderney, een Kanaaleiland. Het wrak bevatte, naast andere navigatiegereedschappen, een stuk ijslandspaat.

dubbelbreking ijslandspaat

Een verklaring voor de dubbelbreking werd gevonden door de Nederlandse natuurkundige en astronoom Christiaan Huygens (1629-1695). Hij formuleerde als eerste een theorie over licht als een golfbeweging, na onderzoek van verschillende soorten calciet. In 1678 formuleerde hij de wetten van dubbelbreking.
De definitieve verklaring voor de dubbelbreking volgde ruim een eeuw later, dankzij de Engelse natuurkundige Thomas Young 1773-1829).

De middeleeuwse alchemisten experimenteerden graag met de calciet. Vooral de dubbelbreking intrigeerde hen zeer. Zij gebruikten de term calcineren, letterlijk 'verkalken', voor de eerste van zeven bewerkingen die nodig waren om zuiver erts te verkrijgen. Bij het calcineren wordt een stof verhit terwijl er lucht wordt toegevoegd. De materie verandert dan: calciumcarbonaat wordt calciumoxide (kalk), hout wordt as, metaal wordt metaaloxide. Men meende op die manier de 'geest' van de oorspronkelijke materie vrij te maken voor de volgende stap in de zoektocht naar de 'steen der wijzen'.
Calcineren wordt nog steeds gebruikt voor het maken van kalk.

De Franse mineraloog René-Just Hauy (1743-1822) formuleerde zijn theorie over de kristalstructuren naar aanleiding van uitgebreid onderzoek van vooral calciet. Het was hem opgevallen dat een stuk ijslandspaat na een val in tientallen kleinere stukken uiteenviel, met allemaal dezelfde kristalvorm als het oorspronkelijke exemplaar. Het werk van Hauy vormt de grondslag van het nog steeds gebruikte systeem van zeven kristalstructuren.

Calciet werd pas in 1836 beschreven door Johann Carl Freiesleben (1774-1846) en als apart mineraal herkend. Toen werd ook duidelijk dat niet alle kalksteen calciet is.


Effecten op de gezondheid

oranje calciet trommelstenen

* Calciet kan op alle chakra's, maar de verschillende kleuren hebben hun eigen voorkeurspositie. IJslandspaat (waterheldere calciet) kan op alle chakra's inwerken. Daarin lijkt het op bergkristal. De steen wordt gebruikt voor mensen die bergkristal niet prettig vinden. Ijslandspaat kan — net als bergkristal — de werking van andere edelstenen versterken.
* Calciet stimuleert de stofwisseling, harmoniseert de maag en de lever. Calciet verbetert de opname van calcium (kalk) uit voedsel en stimuleert de calciumopname in de botten. Het skelet wordt versterkt, evenals de gewrichten, banden en pezen.
* Calciet harmoniseert de hoeveelheid calcium in het bloed. De bloedpomp gaat beter werken en daardoor wordt het immuunsysteem gestimuleerd.
* Calciet versterkt het hart en normaliseert het hartritme. Je kunt calciet gebruiken om de bloedstolling te bevorderen.
* Een calciet in de broekzak bevordert de groei bij kinderen en neemt groeipijn weg.
* Sporters hebben baat bij de combinatie hematiet en (groene) calciet. Ze krijgen een langere adem en minder spierpijn en krampen.
* Calciet reinigt de darmen, maar ook de lever en de gal. Ziektes van de darmen, diarree en verstopping verbeteren door het gebruik van calciet.
* Huidklachten als jeukende, etterende, gewonde huid, kleine sneetjes, insectenbeten, huidontstekingen, schimmels, rode vlekken, uitslag, wratten en eczeem kun je heel goed behandelen met calciet (vooral de groene) of calcietwater.
witte calciet * Alle typen weefsel worden versterkt als je een calciet in je broekzak draagt. Huid en slijmvliezen van mond, keel en longen, maag en darmen hebben baat bij het drinken van calcietwater. Dit helpt bij schildklierklachten, stemproblemen, stotteren, keelontsteking, voorhoofdsontsteking en bijholteontsteking.
* Verslapt bindweefsel vlak onder de huid bij ouderen pep je op door het drinken van calcietwater in combinatie met het dragen van een calciet. Dit werkt verjongend op de elasticiteit van de huid van armen en benen.

De werking van de verschillende soorten calciet is grotendeels gelijk. Subtiele verschillen in werking worden vooral veroorzaakt door de transparantie en kleur.

* Blauwe calciet: hoort bij het keelchakra. Stimuleert het immuunsysteem en de lymfe, alle slijmvliezen, alle bindweefsel, het gebit en het skelet. De beste kleur calciet bij schildklierklachten, stemproblemen, stotteren, keelproblemen, voorhoofdontsteking en bijholteontsteking.
* Groene calciet: hoort bij hartchakra en thymus. Ontdoet het lichaam van bacteriële infecties. Zorgt voor koelte bij koorts en ontstekingen, kalmeert en versterkt de bijnieren, stimuleert ontgifting en helpt bij klachten aan maag, lever en gal. Beschermt tegen artritis en artrose, borstkanker, gezichtsverlamming. Tegen hartkwalen en longkwalen. Stimuleert de thymus. Versterkt het immuunstelsel.
roze calciet * Mangano calciet (ondoorzichtig lichtroze): hoort bij het hartchakra. Versterkt het hart, normaliseert het hartritme. Goed voor bloedsomloop, bindweefsels, bloedvaten en huid.
* Oranje calciet: hoort bij heiligbeenchakra. Stimuleert spijsvertering en stofwisseling, versterkt darmen en bindweefsel. Bevordert de opname van voedingstoffen uit de maaltijd.
* Witte calciet: hoort bij hartchakra en kruinchakra. Stimuleert de groei bij kinderen, stimuleert de spijsvertering, versterkt slijmvliezen, huid, darmen, bindweefsels, botten en gebit.


Spiritueel

* Calciet kalmeert heftige emoties. Vergroot het concentratievermogen, de verbeelding en het analytisch inzicht. Calciet is ook geschikt voor kleine kinderen.
* Calciet stimuleert de daadkracht om je ideeën om te zetten in daden. Geeft overzicht over je wensen en hoe je die wensen kunt realiseren.
* Calciet versterkt het geheugen.
* Calciet maakt doortastend en doelgericht, vergroot het zelfvertrouwen. Calciet helpt tegenslagen te verwerken en blijmoedig door te gaan.
rode calciet * Calciet geeft pep en fut bij traagheid. De steen helpt je sneller en efficiënter te handelen.
* Calciet geeft emotionele intelligentie.
* Calciet is een goede steen voor iemand zonder hoop of motivatie. Calciet zet emotionele stress om in geestelijke rust. Versterkt de levenswil en de levenslust.
* Blauwe calciet versterkt je fantasie en analytische blik. De steen kan je weer in contact brengen met je Innerlijk Kind en de ongebreidelde fantasie die je als kind had. Blauwe calciet versterkt het zelfbewustzijn en helpt je je eigen pad te vinden.
* Groene calciet maakt vindingrijk op elk gebied, maakt creatief. Groene calciet is de loslaat-steen bij uitstek. Helpt bij het doorbreken om oude patronen die je nu blokkeren. Opent het hart, vooral in combinatie met mangano calciet. Groene calciet laat liefde, mededogen en compassie voor jezelf, je medemens en je omgeving stromen.
* Mangano calciet laat je reageren vanuit je hart, en niet vanuit je hoofd of je vooroordelen. Helpt vriendschappen te beginnen en te onderhouden. Versterkt liefdesrelaties.
* Oranje calciet vrolijkt sombere mensen op en laat ze weer lachen en van het leven genieten. Oranje calciet geeft veel positieve energie. Een mooie steen om te gebruiken bij sterfprocessen; laat zien dat de dood geen einde is maar een nieuw begin.
* Witte calciet stimuleert alle soorten groei en ontwikkeling, vooral op het spirituele vlak.


Symbolen

calciet sfinx

Blauwe calciet hoort bij de sterrenbeelden Kreeft, Schorpioen en Waterman. Groene calciet hoort bij Vissen en Maagd. IJslandspaat hoort bij Ram; oranje calciet hoort bij Tweelingen en Leeuw.
De rune die bij alle kleuren calciet hoort, is de runeX Gjøf.
De G (Gjøf = geschenk, gave) staat voor delen, verbinding, partnerschap. Dit teken is in sms-taal symbool voor een zoen. De calciet (vooral de oranje) verspreidt vreugde om zich heen en laat graag iedereen delen in het goede van de aarde. De zachte calciet werkt diep door. Op langere termijn helpt calciet je de beperkingen te slechten die jij jezelf (ooit) hebt opgelegd.


Fysische eigenschappen

Calciet is een calciumcarbonaat en nauw verwant met aragoniet. Na verloop van tijd verandert aragoniet in calciet.
Aragoniet lijkt in alle opzichten op calciet, maar de kristalvorm is anders: calciet is trigonaal en aragoniet is rombisch (en een tikkeltje harder). De schaal van eieren en de huisjes van slakken en andere schaaldieren bestaat uit aragoniet.

Zuivere calciet is wit, in transparante vorm glashelder. Ingesloten ijzer (Fe) kleurt geel, rood of bruin. Ingesloten mangaan (Mn) kleurt roze, grijs tot zwart en kobalt (violet).

blauwe calciet trommelstenen

Andere calciumcarbonaten die in de edelsteentherapie gebruikt worden, zijn dolomiet en onyxmarmer.

Samenstelling: CaCO3 + Fe, Mn + (Ba, Co, Fe, Mn, Pb, Sr, Zn, SE) (SE = zeldzame aardmetalen)
Hardheid: 3
Glans: glasglans, op de splijtvlakken parelmoerglans, soms vetglans; voelt vettig
Transparantie: ondoorzichtig, doorzichtig, doorschijnend, transparant
Breuk: schelpvormig
Splijtbaarheid: zeer goed
Dichtheid: 2,71 - 2,94
Kristalstelsel: trigonaal; de opbouw is massief, korrelig of gelaagd


Weblinks


calciet stenen in vele kleuren

Wist je dat...

  • ... in de Middeleeuwen de naam kalkspaat de meest gebruikte naam was, en pas rond 1850 de naam calciet in gebruik kwam?
  • ... calciet een klein broertje heeft: vateriet? Dit mineraal is een instabiele vorm van calciumcarbonaat. Het komt voor in de schalen van jonge schaaldieren en in gesteenten die onder snel veranderende omstandigheden zijn ontstaan. Vateriet gaat vrij snel over in de stabielere calciet.
  • ... calciet, vateriet en aragoniet polymorfen worden genoemd? Het zijn namelijk drie vormen van hetzelfde mineraal calciumcarbonaat. Ze zien er ogenschijnlijk gelijk uit, maar hebben elk een eigen kristalstelsel.
  • ... de bontgekleurde onyxmarmer weer een andere vorm van calciet is? Soms wordt onyxmarmer kortweg onyx genoemd. In dat geval is onyx een handelsnaam; het heeft totaal niets te maken met de kwartsvariant onyx.
  • ... het gebergte Dolomieten uit een vorm van calciet bestaat? Die vorm heeft een eigen naam gekregen: dolomiet.
  • ... er ook een vezelige variant van calciet bestaat dat een kattenoogeffect kan hebben?
  • ... calciet uit kalksteen ontstaat? Veel kalksteen is ontstaan in zee door verwering van dikke lagen schelpen, schalen, graten en botten van zeediertjes. Ander kalksteen ontstaat uit kalkrijke oplossingen en vormt zich in holtes en spleten. Ketelsteen, de kalkaanslag in je fluitketel of waterkoker, is ook een vorm van kalksteen. Door tijd en druk verandert de kalksteen op den duur in calciet.
  • ... groene en rode calciet in elkaar over kunnen gaan? Bekijk maar eens een groot stuk groene calciet en ontdek de rode vlekken!
  • ... sommige mensen een brok calciet meekoken in hun theewater om een sterk calciumhoudend theetje te krijgen?
  • ... calciet verkrijgbaar is als homeopathisch middel calcium carbonicum?



naar boven