Lapis lazuli

De naam lapis lazuli betekent letterlijk blauwe steen, uit Latijn lapis en Arabisch azul ('blauw'). De 'l' voor 'azul' is een lidwoord.

Het is een prachtig blauwe steen met kenmerkende gouden pyrietspikkels. Soms bevat de steen ook stukjes wit; dit is witte calciet en soms marmer. De beste kwaliteit lapis lazuli is blauw met goudkleurig, zonder wit.

Het ligt niet voor de hand om een steen nog eens expliciet lapis te noemen, zou je zeggen. In de Middeleeuwen is dit woord expres toegevoegd, om de steen te kunnen onderscheiden van pulvis lazuli, 'blauw poeder'. Dat is gemalen lapis lazuli en werd gebruikt om blauwe verf te maken.

De lapis lazuli wordt al meer dan 9000 jaar gebruikt als sier- en heelsteen.

Het is de nationale steen van Afghanistan en Bolivia.

Door de eeuwen heen

De donkerblauwe lapis lazuli, doorspikkeld met gouden pyrietdeeltjes, werd geassocieerd met de nachtelijke sterrenhemel. Het was voor de oude Egyptenaren een heilige steen. Lapis lazuli werd gebruikt om sieraden van te maken, en er zijn vele amuletten van lapis lazuli teruggevonden (scarabeeën). Het bekende dodenmasker van Toetanchamon is gemaakt van zuiver goud, ingelegd met strepen lapis lazuli. Verpulverd en vermengd met vet werden lapis lazuli en malachiet als oogschaduw gebruikt.

In de Griekse en Romeinse Oudheid werd de steen saffier genoemd.

De grote meesters uit onze Gouden Eeuw, waaronder Rembrandt, gebruikten gemalen Lapis Lazuli om hun blauwe verf van te maken. Dergelijke verf is natuurlijke ultramarijn en uiterst kostbaar, omdat hij zijn prachtig diepblauwe kleur kreeg na een zeer bewerkelijk proces van malen en uitfilteren van het marmer.
De ultramarijn die de oude meesters gebruikten, kan door een chemische reactie met het bindmiddel zijn diepblauwe helderheid verliezen en grauwig worden. Dit wordt de ultramarijnziekte genoemd.

Effecten op de gezondheid

* Lapis lazuli is een zwavelhoudend aluminiumsilicaat. De steen heeft als silicaat een opbouwend effect op de botten. Het is dan ook een goede steen bij sportblessures, blauwe plekken en botbreuken.
* Het aluminium in de steen heeft een gunstig effect op de zenuwen. Daardoor is de steen perfect bij hoofdpijn en zenuwpijnen.
* De lapis lazuli is een goede steen tegen hoge bloeddruk. Bij een lage bloeddruk zou de steen niet gebruikt moeten worden.
* De lapis lazuli werkt het sterkst op het keel en voorhoofdchakra, door zijn kobaltblauwe tot indigoblauwe kleur.

Symbolen

De lapis lazuli hoort bij het sterrenbeeld Boogschutter.
De runen die bij de lapis lazuli horen, zijn de Reið en de Íss.
De R (Reið = rijden) staat voor reizen, leren, inzicht, contemplatie, het overbruggen van tijd en ruimte.
De I (Íss = ijs) is symbool voor verstarring, consolidatie. Het is de rune van de wijsheid en de meditatie.

Chemische samenstelling

Eigenlijk is lapis lazuli geen mineraal, maar een gesteente. Het bestaat uit meerdere mineralen, waarvan lazuriet met 25-50 procent het grootste deel inneemt.
Verder bevat lapis lazuli witte calciet, donkerblauwe sodaliet en goudglanzende pyriet.
Het kan verder augiet, diopsiet, enstatiet, hauyn en noseaan bevatten.
De intens blauwe stenen zijn het meest geliefd. Stenen met relatief veel calciet worden dan nogal eens blauw geverfd. Lapis met relatief veel calciet wordt chili lapis genoemd.

Samenstelling:
(Na,Ca)₈[(SO₄,S,Cl)₂ /(AlSiO₄)₆] + Fe, K, OH, CO₃, NO₃, met pyriet insluitsels FeS₂
Hardheid: 5 - 5,5
Glans: mat, vetglans, glasglans
Transparantie: ondoorzichtig, in een zeldzaam geval doorzichtig aan de randen
Breuk: onregelmatig en schelpvormig, soms korrelig
Splijtbaarheid: geen
Dichtheid: van lapis lazuli 2,7 - 2,9; van lazuriet 2,38 - 2,70
Kristalstelsel: kubisch, microkristallijn

Weblinks

• Kijk voor meer informatie bij de lapis lazuli op Wikipedia.
• Of bekijk een zeer uitgebreide Engelstalige beschrijving van lazuriet, waar de lapis lazuli grotendeels uit bestaat.
• Een andere interessante Engelstalig website met vindplaatsen en veel plaatjes.
• Ben je meer geïnteresseerd in de esoterische eigenschappen van lapis lazuli, kijk dan eens bij The Crystal Spirit.

naar bovenkant