Barnsteen

Barnsteen met
ingesloten insect

De mooie goudgele barnsteen staat ook wel bekend onder de Engelse naam amber. De Nederlandse naam is afkomstig van het woord 'brand'. Bij het verbranden van barnsteen komt een sterke harsgeur vrij. Barnsteen werd en wordt nog steeds gebruikt voor het maken van wierook.

Barnsteen heeft nog meer namen, afhankelijk van de herkomst. Zo komt ajkaiet uit Hongarije, birmiet uit Birma en kopaliet uit Polen.

Barnsteen is eigenlijk geen echte steen. Het is eeuwenoude hars die bij het ouder worden steeds harder werd.
Soms werden zaadjes, torretjes en andere insecten in de hars ingesloten. Daardoor kan de ouderdom van de steen goed bepaald kan worden. Barnsteen kan wel 50 miljoen jaar oud zijn!

Veel barnsteen die nu op de markt wordt aangeboden, is veel jonger en zou eigenlijk kopal genoemd moeten worden. Kopal is barnsteen van 2 miljoen jaar of nog jonger.

Barnsteen kan allerlei kleuren hebben, zoals wit, rood, bruin en blauw. De honingkleurige doorzichtige barnsteen wordt het meest gewaardeerd.

Barnsteen is de nationale steen van Denemarken.

Door de eeuwen heen

In de prehistorie was barnsteen al een zeer geliefd materiaal voor sieraden en cultusvoorwerpen. Ook werd de steen gebruikt als wierook en als talisman. Er zijn vondsten van barnstenen kralen gedaan in graven van meer dan 8000 jaar oud.

Barnsteen was in het stenen tijdperk en in de bronstijd een geliefkoosd ruilmiddel.
In de bronstijd (2000 v.Chr.)werd de barnsteen vaak in de vorm van kettingen met grote kralen verhandeld en geruild. Dit soort sieraden zijn gevonden in grotten en holen in Midden- en Noord-Europa.

Barnsteen uit de Baltische landen werd in de Romeinse tijd verhandeld en teruggevonden in alle uithoeken van het Romeinse Rijk. Deze handelsroutes staan bekend als barnsteenroutes.

De oude Germanen waren ook dol op sieraden en beeldjes van barnsteen. Een Oudgermaanse sage vertelt dat toen Freya huilde om haar man Odur, haar tranen als druppels barnsteen op de grond vielen.
Een Griekse mythe vertelt over de zusters van Phaëton, de zoon van Helius, de zonnegod. Zij veranderden door hun verdriet na zijn dood in populieren. Hun eeuwige tranen veranderden in barnsteen. In de Oudheid was de barnsteen gewijd aan Helius.

Effecten op de gezondheid

De barnsteen is eigenlijk geen mineraal, maar een (organische) koolwaterstofverbinding. Hierdoor heeft hij een sterk verwarmende werking. Daarom kan barnsteen voor heel veel kwalen gebruikt worden.
* Barnsteen hoort bij de zonnevlechtchakra, maar werkt ook gunstig in op de basis-, heiligbeen-, navel-, hart- en keelchakra. De barnsteen mag op alle chakra's gelegd worden.
* Barnsteen wordt vooral gebruikt voor aandoeningen van de longen en luchtwegen, zoals astma en verkoudheden.
* Allerlei aandoeningen aan het maag-darmstelsel en leverklachten verbeteren bij het dragen van een barnstenen hanger, of het drinken van een glas water waarin een barnsteen gelegen heeft.
* Barnsteen wordt vaak op stranden gevonden en kan zeezout bevatten. In dat geval kan hij goed op de schildklier gelegd worden en kroep voorkomen, verlichten of zelfs genezen.

Symbolen

Barnsteen hoort bij de volgende sterrenbeelden: Kreeft, Leeuw, Maagd en Tweelingen.

Barnsteen is een zeer magische steen. Indien je een partner of nieuwe vrienden zoekt, kan je hiervoor een barnsteen programmeren en als sieraad dragen.
De barnsteen is ook een krachtige bescherming tegen het boze oog en andere negatieve elementen. Draag de barnsteen dan als amulet.

De runen die bij de barnsteen horen zijn de Maðr, de Kaun en de Gjøf.
De M (Maðr = mens) staat voor intellect, het hogere Zelf, en zelfontplooiing.
De K (Kaun = toorts) staat voor vuur, licht, kennis, overwinning op de natuur.
De G (Gjøf = gave) staat voor geschenk, delen, harmonie, balans, partnerschap. Dit teken wordt in SMS-taal als symbool voor een zoen gebruikt.

Chemische samenstelling

Barnsteen heeft een opmerkelijk laag soortelijk gewicht. De steen drijft op zout water.
Als je de barnsteen verwarmt of opwrijft, wordt hij elektrisch geladen. Dan trekt hij bijvoorbeeld stof of snippertjes papier aan. De Grieken noemden barnsteen dan ook 'elektron' - ons woord voor elektriciteit is hiervan afgeleid.

Barnsteen is geen kristal of mineraal, maar een organische verbinding die door de loop der tijden is verdicht en verhard.

Samenstelling: C₁₀H₁₆O+(H₂S); soms ook alcohol, aldehyde, ester, isopreen, terpenoïde
Hardheid: 2 - 3
Glans: wasglans, harsglans. In gepolijste vorm vertoont barnsteen vetglans
Transparantie: 20% van de natuurlijke barnsteen is doorzichtig, de rest is ondoorzichtig door een ruw oppervlak. Verwarming maakt een steen doorzichtiger.
Breuk: ruw, schelpvormig
Dichtheid: 1,05 - 1,09
Kristalstelsel: amorf

Weblinks

• Wie meer over de barnsteen wil lezen, kan kijken op de site van Natuurinformatie.
• De Wikipedia bevat goede algemene informatie over barnsteen.
• Het Belgische bedrijf Zahia biedt informatie over barnstenen sieraden.
• De Engelstalige mineralenwebsite Webmineral biedt een database over barnsteen.
• Eveneens Engelstalig is Mindat.org, met veel informatie over vindplaatsen en ook leuke plaatjes.
• Ben je meer geïnteresseerd in de esoterische eigenschappen en de helende krachten van barnsteen, kijk dan eens bij www.edelsteentje.nl.

naar bovenkant